Dakṣiṇāmūrti-Sādhanā
Studien-PDF herunterladenGattung: SādhanāNyāsaDhyānaStotra
Quelle: Viniyoga und Dhyāna nach der Dakṣiṇāmūrti-Upaniṣad; Kara- und Aṅganyāsa in der Sechsteilung des Mantras nach der Praxis; Medhādakṣiṇāmūrti-Mantravarṇapada-Stuti nach sanskritdocuments.org.
Viniyoga
1
ॐ अस्य श्रीमेधादक्षिणामूर्तिमन्त्रस्य ब्रह्मा ऋषिः गायत्री छन्दः दक्षिणास्यो देवता मेधादक्षिणामूर्तिप्रसादसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ॥
oṃ asya śrīmedhādakṣiṇāmūrtimantrasya brahmā ṛṣiḥ gāyatrī chandaḥ dakṣiṇāsyo devatā medhādakṣiṇāmūrtiprasādasiddhyarthe jape viniyogaḥ ॥
Oṃ. Für dieses Mantra des erhabenen Medhā-Dakṣiṇāmūrti ist Brahmā der Ṛṣi, Gāyatrī das Versmass, der nach Süden Gewandte die Gottheit; es wird zur Rezitation verwendet, um die Gnade des Medhā-Dakṣiṇāmūrti zu erlangen.
Oṃ: die heilige Silbe Oṃ, Praṇava (avy.). Asya: dieses (m. 6/1). Śrīmedhādakṣiṇāmūrtimantrasya: Mantra des erhabenen Medhā-Dakṣiṇāmūrti (m. 6/1). Brahmā: Brahmā, der Schöpfergott (m. 1/1). Ṛṣiḥ: Ṛṣi, Seher des Mantras (m. 1/1). Gāyatrī: Gāyatrī, Versmass von 24 Silben (f. 1/1). Chandaḥ: Versmass, Metrum (n. 1/1). Dakṣiṇāsyaḥ: der nach Süden Gewandte (dakṣiṇa-āsya, „mit dem Gesicht nach Süden“) (m. 1/1). Devatā: Gottheit (des Mantras) (f. 1/1). Medhādakṣiṇāmūrtiprasādasiddhyarthe: um die Gnade des Medhā-Dakṣiṇāmūrti zu erlangen (m. 7/1). Jape: Japa, murmelnde Wiederholung des Mantras (m. 7/1). Viniyogaḥ: Verwendung, Widmung (m. 1/1).
Angaben nach Dakṣiṇāmūrti-Upaniṣad, Prosa vor V. 1; Formel nach der Praxis
Ṛṣyādinyāsa
2
ॐ ब्रह्मणे ऋषये नमः शिरसि ।
oṃ brahmaṇe ṛṣaye namaḥ śirasi ।
Oṃ. Verehrung dem Ṛṣi Brahmā – am Kopf.
Oṃ: die heilige Silbe Oṃ, Praṇava (avy.). Brahmaṇe: Brahmā, der Schöpfergott (m. 4/1). Ṛṣaye: Ṛṣi, Seher des Mantras (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.). Śirasi: Kopf, Scheitel (n. 7/1).
abgeleitet aus dem Viniyoga der Dakṣiṇāmūrti-Upaniṣad
3
ॐ गायत्रीछन्दसे नमः मुखे ।
oṃ gāyatrīchandase namaḥ mukhe ।
Oṃ. Verehrung dem Versmass Gāyatrī – am Mund.
Oṃ: die heilige Silbe Oṃ, Praṇava (avy.). Gāyatrīchandase: das Versmass Gāyatrī (n. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.). Mukhe: Mund, Gesicht (n. 7/1).
abgeleitet aus dem Viniyoga der Dakṣiṇāmūrti-Upaniṣad
4
ॐ दक्षिणास्याय देवतायै नमः हृदये ।
oṃ dakṣiṇāsyāya devatāyai namaḥ hṛdaye ।
Oṃ. Verehrung der Gottheit, dem nach Süden Gewandten – im Herzen.
Oṃ: die heilige Silbe Oṃ, Praṇava (avy.). Dakṣiṇāsyāya: der nach Süden Gewandte (dakṣiṇa-āsya, „mit dem Gesicht nach Süden“) (m. 4/1). Devatāyai: Gottheit (des Mantras) (f. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.). Hṛdaye: Herz (n. 7/1).
abgeleitet aus dem Viniyoga der Dakṣiṇāmūrti-Upaniṣad
Karanyāsa
5
ॐ नमो भगवते अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।
oṃ namo bhagavate aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ ।
„Oṃ, Verehrung dem Erhabenen“ – den Daumen: namaḥ.
Oṃ: die heilige Silbe Oṃ, Praṇava (avy.). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.). Bhagavate: dem Erhabenen (m. 4/1). Aṅguṣṭhābhyām: Daumen (m. 4/2). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Karanyāsa; Sechsteilung des Mantras nach der Praxis (Handschrift B. Upendranath Singh)
6
दक्षिणामूर्तये तर्जनीभ्यां स्वाहा ।
dakṣiṇāmūrtaye tarjanībhyāṃ svāhā ।
„dem Dakṣiṇāmūrti“ – den Zeigefingern: svāhā.
Dakṣiṇāmūrtaye: Dakṣiṇāmūrti, Śiva als nach Süden gewandter Lehrer (m. 4/1). Tarjanībhyām: Zeigefinger (f. 4/2). Svāhā: Opferruf beim Guss ins Feuer: „so sei es“, „dies sei dargebracht“. (avy.).
Karanyāsa; Sechsteilung des Mantras nach der Praxis (Handschrift B. Upendranath Singh)
7
मह्यं मध्यमाभ्यां वषट् ।
mahyaṃ madhyamābhyāṃ vaṣaṭ ।
„mir“ – den Mittelfingern: vaṣaṭ.
Mahyam: mir, für mich (4/1). Madhyamābhyām: Mittelfinger (f. 4/2). Vaṣaṭ: Opferruf vaṣaṭ (avy.).
Karanyāsa; Sechsteilung des Mantras nach der Praxis (Handschrift B. Upendranath Singh)
8
मेधां प्रज्ञां अनामिकाभ्यां हुं ।
medhāṃ prajñāṃ anāmikābhyāṃ huṃ ।
„Einsicht und Weisheit“ – den Ringfingern: huṃ.
Medhām: Einsicht, Verstandes- und Merkkraft (f. 2/1). Prajñām: Weisheit, Erkenntnis (f. 2/1). Anāmikābhyām: Ringfinger („der Namenlose“) (f. 4/2). Huṃ: Keimsilbe huṃ (Kavaca-Silbe, schützend) (avy.).
Karanyāsa; Sechsteilung des Mantras nach der Praxis (Handschrift B. Upendranath Singh)
9
प्रयच्छ कनिष्ठिकाभ्यां वौषट् ।
prayaccha kaniṣṭhikābhyāṃ vauṣaṭ ।
„gewähre“ – den kleinen Fingern: vauṣaṭ.
Prayaccha: darreichen, gewähren (pra-√yam) (loṭ II/1). Kaniṣṭhikābhyām: kleiner Finger (f. 4/2). Vauṣaṭ: Opferruf vauṣaṭ (avy.).
Karanyāsa; Sechsteilung des Mantras nach der Praxis (Handschrift B. Upendranath Singh)
10
स्वाहा करतलकरपृष्ठाभ्यां फट् ।
svāhā karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ phaṭ ।
„Svāhā“ – den Handflächen und Handrücken: phaṭ.
Svāhā: Opferruf beim Guss ins Feuer: „so sei es“, „dies sei dargebracht“. (avy.). Karatalakarapṛṣṭhābhyām: Handfläche und Handrücken (n. 4/2). Phaṭ: Keimsilbe phaṭ (Astra-Silbe, abwehrend) (avy.).
Karanyāsa; Sechsteilung des Mantras nach der Praxis (Handschrift B. Upendranath Singh)
Aṅganyāsa
11
ॐ नमो भगवते हृदयाय नमः ।
oṃ namo bhagavate hṛdayāya namaḥ ।
„Oṃ, Verehrung dem Erhabenen“ – dem Herzen: namaḥ.
Oṃ: die heilige Silbe Oṃ, Praṇava (avy.). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.). Bhagavate: dem Erhabenen (m. 4/1). Hṛdayāya: Herz (n. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Aṅganyāsa; Sechsteilung des Mantras nach der Praxis (Handschrift B. Upendranath Singh)
12
दक्षिणामूर्तये शिरसे स्वाहा ।
dakṣiṇāmūrtaye śirase svāhā ।
„dem Dakṣiṇāmūrti“ – dem Kopf: svāhā.
Dakṣiṇāmūrtaye: Dakṣiṇāmūrti, Śiva als nach Süden gewandter Lehrer (m. 4/1). Śirase: Kopf, Scheitel (n. 4/1). Svāhā: Opferruf beim Guss ins Feuer: „so sei es“, „dies sei dargebracht“. (avy.).
Aṅganyāsa; Sechsteilung des Mantras nach der Praxis (Handschrift B. Upendranath Singh)
13
मह्यं शिखायै वषट् ।
mahyaṃ śikhāyai vaṣaṭ ।
„mir“ – der Haarlocke: vaṣaṭ.
Mahyam: mir, für mich (4/1). Śikhāyai: Haarlocke am Hinterkopf, Śikhā (f. 4/1). Vaṣaṭ: Opferruf vaṣaṭ (avy.).
Aṅganyāsa; Sechsteilung des Mantras nach der Praxis (Handschrift B. Upendranath Singh)
14
मेधां प्रज्ञां कवचाय हुं ।
medhāṃ prajñāṃ kavacāya huṃ ।
„Einsicht und Weisheit“ – dem Panzer: huṃ.
Medhām: Einsicht, Verstandes- und Merkkraft (f. 2/1). Prajñām: Weisheit, Erkenntnis (f. 2/1). Kavacāya: Panzer, Rüstung (die gekreuzten Arme an den Schultern) (m. 4/1). Huṃ: Keimsilbe huṃ (Kavaca-Silbe, schützend) (avy.).
Aṅganyāsa; Sechsteilung des Mantras nach der Praxis (Handschrift B. Upendranath Singh)
15
प्रयच्छ नेत्रत्रयाय वौषट् ।
prayaccha netratrayāya vauṣaṭ ।
„gewähre“ – den drei Augen: vauṣaṭ.
Prayaccha: darreichen, gewähren (pra-√yam) (loṭ II/1). Netratrayāya: die drei Augen (n. 4/1). Vauṣaṭ: Opferruf vauṣaṭ (avy.).
Aṅganyāsa; Sechsteilung des Mantras nach der Praxis (Handschrift B. Upendranath Singh)
16
स्वाहा अस्त्राय फट् ।
svāhā astrāya phaṭ ।
„Svāhā“ – der Waffe: phaṭ.
Svāhā: Opferruf beim Guss ins Feuer: „so sei es“, „dies sei dargebracht“. (avy.). Astrāya: Waffe, Geschoss (n. 4/1). Phaṭ: Keimsilbe phaṭ (Astra-Silbe, abwehrend) (avy.).
Aṅganyāsa; Sechsteilung des Mantras nach der Praxis (Handschrift B. Upendranath Singh)
Dhyāna
17
स्फटिकरजतवर्णं मौक्तिकीमक्षमालाममृतकलशविद्यां ज्ञानमुद्रां कराग्रे । दधतमुरगकक्ष्यं चन्द्रचूडं त्रिनेत्रं विधृतविविधभूषं दक्षिणामूर्तिमीडे ॥
sphaṭikarajatavarṇaṃ mauktikīmakṣamālāmamṛtakalaśavidyāṃ jñānamudrāṃ karāgre । dadhatamuragakakṣyaṃ candracūḍaṃ trinetraṃ vidhṛtavividhabhūṣaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe ॥
Ich preise Dakṣiṇāmūrti, weiss wie Kristall und Silber, der in den Händen den Perlenkranz, den Krug mit Amṛta, [das Buch der] Vidyā und die Jñānamudrā trägt, eine Schlange als Gürtel, den Mond als Scheitelschmuck, dreiäugig, mit vielerlei Schmuck angetan.
Sphaṭikarajatavarṇam: von der Farbe des Kristalls und des Silbers (m. 2/1). Mauktikīm: aus Perlen (f. 2/1). Akṣamālām: Akṣamālā, Gebetskranz (f. 2/1). Amṛtakalaśavidyām: den Amṛta-Krug und die Vidyā (das Buch des Wissens) (f. 2/1). Jñānamudrām: Jñānamudrā, Geste der Erkenntnis (Daumen und Zeigefinger berühren sich) (f. 2/1). Karāgre: Handspitze, in der Hand (n. 7/1). Dadhatam: tragend, haltend (√dhā) (participle). Uragakakṣyam: mit einer Schlange als Gürtel (m. 2/1). Candracūḍam: mit dem Mond als Scheitelschmuck (m. 2/1). Trinetram: dreiäugig (m. 2/1). Vidhṛtavividhabhūṣam: vielerlei Schmuck tragend (m. 2/1). Dakṣiṇāmūrtim: Dakṣiṇāmūrti, Śiva als nach Süden gewandter Lehrer (m. 2/1). Īḍe: preisen, verehren (laṭ I/1).
Dakṣiṇāmūrti-Upaniṣad 3
Japa des Mūlamantras
18
ॐ नमो भगवते दक्षिणामूर्तये मह्यं मेधां प्रज्ञां प्रयच्छ स्वाहा
oṃ namo bhagavate dakṣiṇāmūrtaye mahyaṃ medhāṃ prajñāṃ prayaccha svāhā
Oṃ, Verehrung dem erhabenen Dakṣiṇāmūrti! Gewähre mir Einsicht und Weisheit. Svāhā!
Oṃ: die heilige Silbe Oṃ, Praṇava (avy.). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.). Bhagavate: dem Erhabenen (m. 4/1). Dakṣiṇāmūrtaye: Dakṣiṇāmūrti, Śiva als nach Süden gewandter Lehrer (m. 4/1). Mahyam: mir, für mich (4/1). Medhām: Einsicht, Verstandes- und Merkkraft (f. 2/1). Prajñām: Weisheit, Erkenntnis (f. 2/1). Prayaccha: darreichen, gewähren (pra-√yam) (loṭ II/1). Svāhā: Opferruf beim Guss ins Feuer: „so sei es“, „dies sei dargebracht“. (avy.).
Dakṣiṇāmūrti-Upaniṣad 1–2 (Mantroddhāra)
Medhādakṣiṇāmūrti-Mantravarṇapada-Stuti
19
ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन्ति त्रयश्शिखाः । तस्मै तारात्मने मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
omityekākṣaraṃ brahma vyāharanti trayaśśikhāḥ । tasmai tārātmane medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Oṃ, so nennen die Gipfel des dreifachen [Veda] das einsilbige Brahman – ihm, dessen Wesen der Tāra [Oṃ] ist, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Oṃ: die heilige Silbe Oṃ, Praṇava (avy.). Iti: so (Zitatpartikel) (avy.). Ekākṣaram: einsilbig (n. 1/1). Brahma: Brahman, das Absolute (n. 1/1). Vyāharanti: aussprechen, verkünden (vi-ā-√hṛ) (laṭ III/3). Trayaśśikhāḥ: Gipfel des dreifachen Veda, die Upaniṣaden (f. 1/3). Tasmai: ihm (m. 4/1). Tārātmane: dessen Wesen der Tāra (Oṃ) ist (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 1
20
नत्वायं मुनयस्सर्वे परं यान्ति दुरासदम् । नकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
natvāyaṃ munayassarve paraṃ yānti durāsadam । nakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Vor dem sich verneigend alle Weisen zum Höchsten, schwer Erreichbaren gelangen – ihm, der die Gestalt der Silbe na hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Natvā: sich verneigen (gerund). Yam: welchen (m. 2/1). Munayaḥ: Weiser, Schweigender (m. 1/3). Sarve: alle (m. 1/3). Param: das Höchste (n. 2/1). Yānti: gehen, gelangen (laṭ III/3). Durāsadam: schwer zu erreichen (n. 2/1). Nakārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe na habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 2
21
मोहजालविनिर्मुक्तो ब्रह्मविद् याति यत्पदम् । मोकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
mohajālavinirmukto brahmavid yāti yatpadam । mokārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Dessen Stand der Brahmanwissende erreicht, befreit vom Netz der Verblendung – ihm, der die Gestalt der Silbe mo hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Mohajālavinirmuktaḥ: befreit vom Netz der Verblendung (m. 1/1). Brahmavid: Kenner des Brahman (m. 1/1). Yāti: gehen, gelangen (laṭ III/1). Yatpadam: dessen Stand, Ort (n. 2/1). Mokārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe mo habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 3
22
भवमाश्रित्य यं विद्वान् भवे नह्यभवत् पुनः । भकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
bhavamāśritya yaṃ vidvān bhave nahyabhavat punaḥ । bhakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Wer als Wissender bei ihm, Bhava, Zuflucht nahm, war nicht wieder im Werden – ihm, der die Gestalt der Silbe bha hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Bhavam: Bhava, Name Śivas („das Sein, Werden“) (m. 2/1). Āśritya: Zuflucht nehmen (ā-√śri) (gerund). Yam: welchen (m. 2/1). Vidvān: wissend, der Wissende (participle). Bhave: das Werden, der Daseinskreislauf (m. 7/1). Na: nicht (avy.). Hi: denn, fürwahr (avy.). Abhavat: sein, werden (laṅ III/1). Punaḥ: wieder (avy.). Bhakārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe bha habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 4
23
गगनाकारवद्भान्तमनुभात्यखिलं जगत् । गकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
gaganākāravadbhāntamanubhātyakhilaṃ jagat । gakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Ihm, der wie der Raum leuchtet, leuchtet die ganze Welt nach – ihm, der die Gestalt der Silbe ga hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Gaganākāravat: gleich der Gestalt des Raumes (avy.). Bhāntam: leuchtend (√bhā) (participle). Anubhāti: nachleuchten, im Abglanz leuchten (anu-√bhā) (laṭ III/1). Akhilam: ganz, vollständig (n. 1/1). Jagat: die Welt (n. 1/1). Gakārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe ga habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 5
24
वटमूलनिवासो यो गुरूणां गुरुरव्ययः । वकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
vaṭamūlanivāso yo gurūṇāṃ gururavyayaḥ । vakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Der am Fuss des Banyanbaums wohnt, der unvergängliche Guru der Gurus – ihm, der die Gestalt der Silbe va hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Vaṭamūlanivāsaḥ: am Fuss des Banyanbaums wohnend (m. 1/1). Yaḥ: welcher (m. 1/1). Gurūṇām: Guru, Lehrer (m. 6/3). Guruḥ: Guru, Lehrer (m. 1/1). Avyayaḥ: unvergänglich (m. 1/1). Vakārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe va habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 6
25
तेजोभिर्यस्य सूर्योऽसौ कालकॢप्तिकरो भवेत् । तेकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
tejobhiryasya sūryo'sau kālakḷptikaro bhavet । tekārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Durch dessen Glanz jene Sonne zum Ordner der Zeit wird – ihm, der die Gestalt der Silbe te hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Tejobhiḥ: Glanz, Feuerkraft (n. 3/3). Yasya: dessen (m. 6/1). Sūryaḥ: Sūrya, die Sonne (m. 1/1). Asau: jener (m. 1/1). Kālakḷptikaraḥ: die Ordnung der Zeit bewirkend (m. 1/1). Bhavet: sein, werden (vidhiliṅ III/1). Tekārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe te habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 7
26
दक्षत्रिपुर कामारिः यः कालविषभञ्जकः । दकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
dakṣatripura kāmāriḥ yaḥ kālaviṣabhañjakaḥ । dakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Der Feind Dakṣas, Tripuras und Kāmas, der Bezwinger von Tod und Gift – ihm, der die Gestalt der Silbe da hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Dakṣatripurakāmāriḥ: Feind Dakṣas, Tripuras und Kāmas (m. 1/1). Yaḥ: welcher (m. 1/1). Kālaviṣabhañjakaḥ: Bezwinger von Tod (Kāla) und Gift (m. 1/1). Dakārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe da habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 8
27
क्षिप्रं भवति वाक्सिद्धिः यन्नामस्मरणान्नृणाम् । क्षिकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
kṣipraṃ bhavati vāksiddhiḥ yannāmasmaraṇānnṛṇām । kṣikārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Durch das Gedenken an dessen Namen den Menschen rasch die Meisterschaft der Rede zuteil wird – ihm, der die Gestalt der Silbe kṣi hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Kṣipram: rasch (avy.). Bhavati: sein, werden (laṭ III/1). Vāksiddhiḥ: Meisterschaft der Rede (f. 1/1). Yannāmasmaraṇāt: Gedenken an dessen Namen (n. 5/1). Nṛṇām: Mensch, Mann (m. 6/3). Kṣikārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe kṣi habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 9
28
णाकारवाच्यो वस्सुप्तं सन्दीपयति मे मनः । णाकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
ṇākāravācyo vassuptaṃ sandīpayati me manaḥ । ṇākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Der, mit der Silbe ṇā bezeichnet, mein schlafendes Denken entflammt – ihm, der die Gestalt der Silbe ṇā hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Ṇākāravācyaḥ: mit der Silbe ṇā bezeichnet (m. 1/1). Vas: welcher (Lesart vas wohl für yas) (m. 1/1). Suptam: schlafend (participle). Sandīpayati: entflammen, erwecken (sam-√dīp, Kausativ) (laṭ III/1). Me: mein (6/1). Manaḥ: Denken, Geist (n. 2/1). Ṇākārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe ṇā habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 10
29
मूर्तयोह्यष्टधा यस्य जगज्जन्मादिकारणम् । मूकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
mūrtayohyaṣṭadhā yasya jagajjanmādikāraṇam । mūkārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Dessen achtfache Gestalten Ursache von Entstehung und allem Weiteren der Welt sind – ihm, der die Gestalt der Silbe mū hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Mūrtayaḥ: Gestalt, Erscheinungsform (f. 1/3). Hi: denn, fürwahr (avy.). Aṣṭadhā: achtfach (avy.). Yasya: dessen (m. 6/1). Jagajjanmādikāraṇam: Ursache von Entstehung, Erhaltung und Auflösung der Welt (n. 1/1). Mūkārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe mū habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 11
30
तत्त्वमसीतिवाक्येन गुरूणा यत्प्रबोधितः । तकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
tattvamasītivākyena gurūṇā yatprabodhitaḥ । takārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Den der Guru mit dem Satz „Das bist du“ zu Bewusstsein bringt – ihm, der die Gestalt der Silbe ta hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Tattvamasītivākyena: der Satz „tat tvam asi – das bist du“ (n. 3/1). Gurūṇā: Guru, Lehrer (Lesart für guruṇā) (m. 3/1). Yat: welches (n. 1/1). Prabodhitaḥ: erweckt, zu Bewusstsein gebracht (participle). Takārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe ta habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 12
31
येयं विदित्वा ब्रह्माद्या ऋषयो यान्ति निर्वृतिम् । येकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
yeyaṃ viditvā brahmādyā ṛṣayo yānti nirvṛtim । yekārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Durch dessen Erkenntnis die Ṛṣis, Brahmā voran, zur Seligkeit gelangen – ihm, der die Gestalt der Silbe ye hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Ye: welche (m. 1/3). Yam: welchen (m. 2/1). Viditvā: erkennen, wissen (gerund). Brahmādyāḥ: mit Brahmā beginnend (m. 1/3). Ṛṣayaḥ: Ṛṣi, Seher (m. 1/3). Yānti: gehen, gelangen (laṭ III/3). Nirvṛtim: Seligkeit, vollkommene Ruhe (f. 2/1). Yekārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe ye habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 13
32
महामौनी करे मालां मुद्रां संविन्मयीं दधन् । मकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
mahāmaunī kare mālāṃ mudrāṃ saṃvinmayīṃ dadhan । makārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Der grosse Schweigende, der in der Hand den Kranz und die Geste aus reinem Bewusstsein trägt – ihm, der die Gestalt der Silbe ma hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Mahāmaunī: der grosse Schweigende (m. 1/1). Kare: Hand (m. 7/1). Mālām: Kranz, Gebetskranz (f. 2/1). Mudrām: Mudrā, Handgeste (f. 2/1). Saṃvinmayīm: aus Bewusstsein bestehend (f. 2/1). Dadhan: tragend, haltend (√dhā) (participle). Makārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe ma habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 14
33
ह्यम्बिकामुखपद्मार्को हेयोपादेयवर्जितः । ह्यकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
hyambikāmukhapadmārko heyopādeyavarjitaḥ । hyakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Die Sonne für den Lotos von Ambikās Antlitz, frei von Verwerfen und Annehmen – ihm, der die Gestalt der Silbe hya hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Hi: denn, fürwahr (avy.). Ambikāmukhapadmārkaḥ: Sonne für den Lotos von Ambikās Antlitz (m. 1/1). Heyopādeyavarjitaḥ: frei von dem, was zu verwerfen, und dem, was anzunehmen ist (m. 1/1). Hyakārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe hya habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 15
34
मेधाप्रदानदक्षाय मेरुकोदण्डपाणये । मेकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
medhāpradānadakṣāya merukodaṇḍapāṇaye । mekārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Ihm, der kundig ist, Einsicht zu schenken, der den Meru als Bogen in der Hand hält – ihm, der die Gestalt der Silbe me hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Medhāpradānadakṣāya: kundig im Schenken der Einsicht (m. 4/1). Merukodaṇḍapāṇaye: der den Meru als Bogen in der Hand hält (m. 4/1). Mekārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe me habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 16
35
धामत्रयात्मनेत्राढ्य धूर्जटे धवल प्रभ । धाकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
dhāmatrayātmanetrāḍhya dhūrjaṭe dhavala prabha । dhākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
O du, reich an Augen, die die drei Lichter sind, Dhūrjaṭi, von weissem Glanz – dir, der die Gestalt der Silbe dhā hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Dhāmatrayātmanetrāḍhya: reich an Augen, die die drei Lichter (Sonne, Mond, Feuer) sind (m. 8/1). Dhūrjaṭe: Dhūrjaṭi, Name Śivas („mit schwerer Haarflechte“) (m. 8/1). Dhavalaprabha: von weissem Glanz (m. 8/1). Dhākārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe dhā habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 17
36
प्रकृतेर्यत्परं ध्यात्वा तादात्म्यं याति वै मुनिः । प्रकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
prakṛteryatparaṃ dhyātvā tādātmyaṃ yāti vai muniḥ । prakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Über das, was jenseits der Prakṛti ist, meditierend, gelangt der Weise zur Einheit mit ihm – ihm, der die Gestalt der Silbe pra hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Prakṛteḥ: Prakṛti, die Natur, Urmaterie (f. 5/1). Yat: welches (n. 2/1). Param: jenseits, höher als (mit Ablativ) (n. 2/1). Dhyātvā: meditieren, sinnen (gerund). Tādātmyam: Einheit, Wesensgleichheit (n. 2/1). Yāti: gehen, gelangen (laṭ III/1). Vai: fürwahr (avy.). Muniḥ: Weiser, Schweigender (m. 1/1). Prakārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe pra habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 18
37
ज्ञानिनोयमुपास्यन्ति तत्त्वातीतं चिदात्मकम् । ज्ञाकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
jñāninoyamupāsyanti tattvātītaṃ cidātmakam । jñākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Den die Wissenden verehren, jenseits der Tattvas, dessen Wesen Bewusstsein ist – ihm, der die Gestalt der Silbe jñā hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Jñāninaḥ: der Wissende (m. 1/3). Yam: welchen (m. 2/1). Upāsyanti: verehren (upa-√ās; unregelmässige Form) (3). Tattvātītam: jenseits der Tattvas (m. 2/1). Cidātmakam: dessen Wesen Bewusstsein ist (m. 2/1). Jñākārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe jñā habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 19
38
प्रज्ञा सञ्जायते यस्य ध्याननामार्चनादिभिः । प्रकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
prajñā sañjāyate yasya dhyānanāmārcanādibhiḥ । prakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Durch Meditation über ihn, seinen Namen, seine Verehrung und anderes entsteht Weisheit – ihm, der die Gestalt der Silbe pra hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Prajñā: Weisheit, Erkenntnis (f. 1/1). Sañjāyate: entstehen (sam-√jan) (laṭ III/1). Yasya: dessen (m. 6/1). Dhyānanāmārcanādibhiḥ: Meditation, Name, Verehrung und anderes (n. 3/3). Prakārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe pra habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 20
39
यस्य स्मरणमात्रेण नरोमुच्येत बन्धनात् । यकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
yasya smaraṇamātreṇa naromucyeta bandhanāt । yakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Durch blosses Gedenken an ihn wird der Mensch von der Fessel befreit – ihm, der die Gestalt der Silbe ya hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Yasya: dessen (m. 6/1). Smaraṇamātreṇa: blosses Gedenken (n. 3/1). Naraḥ: Mensch, Mann (m. 1/1). Mucyeta: befreit werden (Passiv) (vidhiliṅ III/1). Bandhanāt: Fessel, Bindung (n. 5/1). Yakārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe ya habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 21
40
छन्ना यस्या छविर्मेघे सूर्यवन्मायया विभोः । छकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
channā yasyā chavirmeghe sūryavanmāyayā vibhoḥ । chakārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Dessen, des Allgegenwärtigen, Glanz durch die Māyā verhüllt ist wie die Sonne in der Wolke – ihm, der die Gestalt der Silbe cha hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Channā: verhüllt, bedeckt (participle). Yasyā: dessen (Lesart für yasya) (m. 6/1). Chaviḥ: Glanz, Schönheit (f. 1/1). Meghe: Wolke (m. 7/1). Sūryavat: wie die Sonne (avy.). Māyayā: Māyā, die verhüllende Kraft (f. 3/1). Vibhoḥ: der Allgegenwärtige, Herr (m. 6/1). Chakārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe cha habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 22
41
स्वान्तेविदां जडानां यो दूरे तिष्ठति चिन्मयः । स्वाकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
svāntevidāṃ jaḍānāṃ yo dūre tiṣṭhati cinmayaḥ । svākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Der, aus Bewusstsein bestehend, im Herzen der Wissenden und fern den Stumpfen steht – ihm, der die Gestalt der Silbe svā hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Svānte: Herz, Inneres (n. 7/1). Vidām: der Wissende (m. 6/3). Jaḍānām: stumpf, unwissend (m. 6/3). Yaḥ: welcher (m. 1/1). Dūre: fern (n. 7/1). Tiṣṭhati: stehen, verweilen (laṭ III/1). Cinmayaḥ: aus Bewusstsein bestehend (m. 1/1). Svākārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe svā habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 23
42
हार्दाकाशविलासाय हाटकाभशरीरिणे । हाकाररूपिणे मेधादक्षिणामूर्तये नमः ॥
hārdākāśavilāsāya hāṭakābhaśarīriṇe । hākārarūpiṇe medhādakṣiṇāmūrtaye namaḥ ॥
Ihm, der im Raum des Herzens spielt, dessen Leib wie Gold glänzt – ihm, der die Gestalt der Silbe hā hat, Medhā-Dakṣiṇāmūrti, sei Verehrung.
Hārdākāśavilāsāya: der im Raum des Herzens spielt (m. 4/1). Hāṭakābhaśarīriṇe: dessen Leib wie Gold glänzt (m. 4/1). Hākārarūpiṇe: die Gestalt der Silbe hā habend (m. 4/1). Medhādakṣiṇāmūrtaye: Medhā-Dakṣiṇāmūrti, Dakṣiṇāmūrti der Einsicht (m. 4/1). Namaḥ: Verehrung, Verneigung (mit Dativ) (avy.).
Mantravarṇapada-Stuti 24